Vitiligo Nedir? Belirtileri ve Tedavi Yöntemi

vitiligo ve mikrobiyom

Vitiligo, tüm dünya genelinde %0.1-2 prevalansa sahip olan henüz kesin bir tedavi yöntemi olmayan pigmenter bir bozukluktur. Doğrudan fiziksel bozulmaya neden olmamakla birlikte, önemli bir psikososyal yük oluşturabilmektedir. Birçok hasta özellikle sosyal aktiviteler ve insanların olumsuz tepkilerinden dolayı sorun yaşamaktadır. Hastalığın kesin bir şekilde nedeni bilinmemektedir;  

  • Otoimmün
  • Sinir sistemi
  • Otositotoksisite etkilerin sebep olduğuna dair hipotezler ileri sürülmektedir.

Genel olarak cinsiyet fark etmeksizin herkeste görülmektedir. Vakaların %50’sinin 10 ile 30 yaş arasında olduğu görülmüştür. Fakat net bir şekilde etiyolojisi aydınlatılmamıştır. 

Vitiligo Hastalığı Nedir? 

Vitiligo herhangi bir yaşta ortaya çıkan, değişik büyüklükte ve sayıda, süt beyazı renkte yamalar şeklinde görülen, melanosit yıkımı ile karakterize olmuş bir cilt hastalığıdır. Hastalığın asemptomatik olmasına, mortalite ve fiziksel morbiditeye etkisi olmamasına rağmen görülen alanlardaki depigmentasyon ciddi kozmetik bozukluğa ve psiklolojik sorunlara yol açmaktadır. Derinin görünümü bireysel bir benlik imajı oluşturuğu için patalojik bir bozukluk psikolojik bir şekilde yansıyabilmektedir. Bu yüzden hastalarda anksiyete bozukluğu sosyal fobi ve cinsel fonksiyon bozuklukları sık olarak görülebilmektedir. Hastalığın başlangıcında;

  • Psikolojik faktörler
  • Fiziksel travma
  • Ciddi güneş yanıkları
  • Enfeksiyonlar rol oynayabilmektedir. 

Ayrıca hastalık sonucu vücutta görünen alanlardaki lezyonlar kozmetik sorun oluşturmakta bu yüzden psikolojik olarak da negatif yönde etkileyebilmektedir. 

Vitiligo Hastalığının Belirtileri Nelerdir? 

Vitiligo, süt beyazı maküllerle belirgin olan yama şeklinde renk bozukluğu ile karakterizedir.  Birçok hastada vitiligo, şekil bozukluğu ve güçsüzlük hissine yol açmaktadır. Depresyon bu hastalığın ciddi bir yansımasıdır. Vitiligo ve depresyon arasındaki ilişkinin derecesi kültürellere özelde olabiliyor. Deri hastalığı olduğu için toplumların güzellik algılarına göre hastalığa sahip olan bireyler kendiliğini dışlanmış hissedebilmektedirler. Bu yüzden hastalığın tedavisini ele alırken psikolojik kısmı ihmal edilmemelidir.

Vitiligo Hastalığı Kimlerde Görülür? 

Genel olarak cinsiyet fark etmeksizin herhangi bir yaşta ortaya çıkmasına rağmen vakaların %50’ si ortalama 20 yaşından daha küçük olduğu gözlemlenmiştir.

Vitiligo Neden Olur? 

Melanositlerin kaybı ile ciltte beyaz lekelerin ortaya çıkmasıyla gelişen bir rahatsızlıktır. Ama melanosit kaybının neden olduğu tam olarak aydınlatılmamıştır.

Vitiligo – Mikrobiyom İlişkisi 

Deri, mikrobiyal toplulukların gelişmesi için uygun koşulları sağlayarak önemli bir ekosistem oluşturmaktadır. Deri doğum sırasında, daha sonra çevreye maruz kaldıktan sonra bileşimini değiştiren çok çeşitli mikroorganizmaları barındırmaktadır.  Derideki melatonin reseptör disfonksiyonundan dolayı olan vitiligo hastalarında sağlıklı bireylere göre mikrobiyom dengesizliği gözlemlenmiştir ve bakteri çeşitlilikleri sağlıklı profillere göre daha azdır.  Ayrıca cilt, fizyolojisini değiştiren lezyon bölgesindeki yüksek oksidatif stres koşullarıyla birleştirdiği için bağışıklık sistemini desteklemek önemlidir.  

Vitiligo Nasıl Tedavi Edilir? 

Vitiligo kişilerde kozmetik bozukluklara ve emosyonel strese yol açması nedeni ile sosyal bir sorun olduğundan farklı yollar ile tedavi edilmeye çalışılmıştır. Tedavi seçimini hastanın yaşı ve vitiligonun derecesi etkilemektedir.

Vitiligo tedavisinde ulaşılabilecek başarı;

  • Hastalığın ilerleme düzeyi,
  • Deri rengine
  • Yaşına göre seçilecek tedavi sürelerine bağlıdır.

Vitiligolu hastalar için pek çok farklı tedavi yaklaşımı vardır.  Ayrıca tedavilerin çoğu deride pigmenti yenilemeye yöneliktir. Tüm tedavi yaklaşımlarının avantajları ve dezavantajları vardır ve her hasta için seçilen tedavi yöntemi özel olmalıdır. Genel olarak tedavi planı yaparken;

  • Genel sağlık ve beslenme durumunun düzeltilmesi
  • Psikolojik desteğin sağlanması
  • Altta yatan şüpheli faktör ya da faktörlerin ortadan kaldırılması
  • Ekstra başka hastalıklara sahipse onların tedavi planı şeklinde olmalıdır.

Hakkında Sıkça Sorulan Sorular 

Vitiligo İlk Nerede Başlar? 

Her yaş grubunda ve cinsiyette virtiligo hastalığı görülebilmektedir. Fakat etkilediği hastaların yarısı 18 yaşından küçük, dörtte biri ise 8 yaşından daha küçüktür.  

Vitiligo Kendiliğinden Geçer Mi? 

Henüz kesin bir tedavi yöntemi olmamakla birlikte son yıllarda ilerleme kaydedilmiştir. Hastanın ihtiyaçlarını, yaşam kalitesini ve beklentilerini ele alan sistematik bir yaklaşım ile alınması gerekmektedir. Gelecekteki çalışmalar, hastalık, patofizyolojisi, genetiği ve onu tedavi etmek için mevcut terapötik seçenekler hakkındaki bilgilerimizi geliştirecektir. 

Vitiligo Bulaşıcı Mı? 

Bulaşıcı bir hastalık değildir. Derinin renginde değişime neden olan bir hastalık olduğu için sosyal damgalamaya sebep olabilmektedir.

Vitiligo Hastaları Neler Yememeli? 

Yetersiz ve düzensiz beslenme vitiligo hastalarında sık görülmektedir. Virtiligo hastalarında spesifik olarak yasak bir besin olmamakla birlikte bağışıklık sistemini destekleyen, oksidatif strese karşı yeterli vitamin ve mineral sağlayan bir beslenme planı önerilmektedir. Cildin daha sağlıklı olması için esansiyel olan besin kaynaklarının yeterli düzeyde alınması gerekmektedir. Çünkü hastalarda yüksek radikal oluşumu ve bağışıklık sisteminde dengesizlikler görülmektedir. Bu yüzden E ve C vitamini içiren besinlerin tüketimine dikkat edilmelidir.

Kaynakça

Arıcan, Ö., Şaşmaz, S., & Çetinkaya, A. (2003). Vitiligo tip ve progresyonunda tiroid hormonlarının rolü. TÜRKDERM-Deri Hastalıkları ve Frengi Arşivi, 37(4), 269-273.

Sunu, C. (2010). Vitiligo hastalarında çölyak hastalığı sıklığı

Ganju, P., Nagpal, S., Mohammed, M. H., Nishal Kumar, P., Pandey, R., Natarajan, V. T., Mande, S. S., & Gokhale, R. S. (2016). Microbial community profiling shows dysbiosis in the lesional skin of Vitiligo subjects. Scientific reports6, 18761. https://doi.org/10.1038/srep18761

Not: Bu makale bilgilendirme amaçlıdır. Profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi oluşturmak veya onun yerine geçmesi amaçlanmamıştır.
Phone
Sitemizde çerez konumlandırılmaktadır. Çerezlere ilişkin detaylı bilgi için Aydınlatma Metni’ni ve Gizlilik Politikası’nı inceleyebilirsiniz.