Mikrobiyom Dünyan Uyku Kaliteni Etkiler Mi?

kaliteli uykunun sırrı bağırsak mikrobiyomunda gizli.

Uyku hem bedenin hem de zihnin yenilenmesi için temel fizyolojik bir gereksinimdir. Sadece fiziksel ve zihinsel hastalıktan korunmak için değil, aynı zamanda sinir hücresi büyümesi, hafıza işlevi gibi bir dizi beyin işlevi için de gereklidir.

Gizli Krallık

Bağırsaklarda bulunan milyonlarca nöron, beynimizde bulunan milyarca nöronla neredeyse aynı işi yapmaktadır. Bağırsaklarımızdan salınan nörotransmitterin miktarı yaklaşık olarak beynimizden salınan nörotransmitterler kadardır.  Son çalışmalarda ‘’gizli krallık’’ tabiriyle de gündeme gelen bağırsaklarımız bir nevi ikinci beynimiz gibi görev yapıyor.

Gizli krallığımızın beyimiz ile daima sürdürdüğü bir sohbeti var. Aralarındaki bu iletişim “beyin-bağırsak ekseni” sayesinde gerçekleşmektedir. Bu ekseni bir otoban gibi düşünürsek bu yoldaki şoförümüz vagus siniridir.  Gezgin özelliği ile bilinen vagus siniri, beyinden bedene yayılan on iki kafatası sinirinden biridir. İrlanda’daki araştırmacılar farelerdeki vagus sinirini kestiğinde bağırsaklardaki değişikliklere beynin tepki vermediğini gözlemlediler. Ayrıca bilim insanları, bağırsak bakterilerinin farklı yollarla bağışıklık sistemini modüle ederek ya da kendi metabolitlerini üreterek, beyin ile haberleşebileceğini söylemekteler. Bağırsak-beyin ekseninin yolları henüz tam olarak anlaşılmış. Ancak bağırsak ve beyin arasında daimi bir iletişimin olduğu nettir.

Mikrobiyal Zenginlik Ve Uyku Kalitesi

Beyin-bağırsak arasındaki bu iletişimin etkilediği noktalardan biri de uyku kalitemizdir. Bu konuyla ilişkili yapılan son çalışmalar, uyku bozukluklarının bağırsak mikrobiyomundaki değişiklikler ile ilişkisinin olduğunu göstermiştir. Uyku düzenimiz, bağırsak geçirgenliğimizden, bağışıklık sistemimizden veya bakteri çeşitliliğimiz gibi birçok faktörden etkilenebilir. Sağlıklı çocuklar ile uyku apnesine sahip olan çocukların mikrobiyomlarının karşılaştırıldığı bir çalışmada; sendroma sahip olan çocuklarda daha düşük mikrobiyom çeşitliliği görülmüş. Çalışmaların geneli, uyku problemi olan bireylerde zararlı bakterilerin arttığı ve bağırsak bariyerinin bozulduğu sonucunda hemfikirdir. Sağlıklı bireylerin bireylerin incelendiği çalışmalarda ise çeşitliliği yüksek ve dengeli bir dağılım gösteren mikrobiyoma sahip bireylerin daha kaliteli uyudukları görülmüştür.

Bunu biraz detaylandıracak olursak; bağırsaklarda yararlı bakterilerden Lactobacillus ve Bifidobacterium’un ürettiği nörotransmitter olan GABA, bedeni ve zihni rahatlamakta. Aynı zamanda ise uykuya geçişi kolaylaştırıp gece boyu kaliteli bir uykunun sürdürülmesine yardımcı olmaktadır.

Bağırsak mikrobiyomunun bozulduğu, yararlı bakterilerinin azaldığı durumda ise üretilen GABA da azalacağından ötürü bireylerde uyku problemleri ve sağlıksız ruh halleri görülebilmektedir. Bağırsaklardan salgılanan ve uyku kalitesinde önemli bir rolü olan diğer bir oyuncumuz ise melatonindir. Melatonin vücudu uykuya hazırlayan temel hormondur. Ve problem yaşayanlarda bu hormon daha az seviyelerde seyreder. Uykuyu doğrudan etkileyen bu oyuncuların kaynağı bağırsak olduğundan dolayı, bağırsak ortamını korumak uyku kalitesini iyileştirir.

Bağırsak Bakterilerini Doğru Gıdalarla Beslemelisin

Bağırsak sağlığını yararlı bakterileri doğru gıdalarla besleyerek koruyabiliriz. Bu bakterileri sindirim, vitamin üretimi, mineral emilimi gibi birçok görev üstlenerek vücut metabolizmasını etkiliyor.

Bu çalışkan bakterileri meyve, sebze, baklagil, tam tahıllar gibi lif içeren doğru gıdalarla beslemek gerekir. Ama beslenme çok genel gibi gözükse de beslenmeyi bireye göre kişiselleştirmedikçe bu önerilerin efektifliği azalacaktır.

Senin için hazırlanan bir listede mikrobiyom profilin, hassasiyetlerin ve alerjik reaksiyonların, hastalık durumun, genetik yatkınlıkların, yaşam tarzın, vücut kompozisyonun ve daha birçok faktörün değerlendirilmesi gerekir.

Sana özel bağırsak sağlığını korumaya yönelik hazırlanan beslenme programları uyku problemlerin başta olmak üzere yaşadığın birçok problemin çözülmesinde etkili olacaktır.

 

Not: Bu makale bilgilendirme amaçlıdır. Profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi oluşturmak veya onun yerine geçmesi amaçlanmamıştır.
Phone
Sitemizde çerez konumlandırılmaktadır. Çerezlere ilişkin detaylı bilgi için Aydınlatma Metni’ni ve Gizlilik Politikası’nı inceleyebilirsiniz.