Sedef Hastalığı Nedir? Sedef Hastalığı Neden Olur ve Belirtileri Nelerdir?

sedef hastalığı nedir

Sedef hastalığı, vücudunuzun yeni cilt hücrelerini çok hızlı üretmesine neden olan otoimmün bir hastalıktır. Cilt hücreleri hızla birikip ve pullu lekelere ve kaşıntıya neden olmaktadır. Genellikle alanında uzman bir doktor tarafından bu durum kolaylıkla teşhis edebilir.

Sedef Hastalığı (Psoriasis) Nedir?

Sedef hastalığı, bir diğer adıyla Psoriasis cilt hücrelerinin hızla birikmesine neden olan kronik seyirli bir hastalıktır ve dünya nüfusunun % 2-4 kadarını etkilemektedir. Normalde deri hücrelerinin yaşam döngüsü ortalama bir aydır. Ancak psoriasis hastalarında birkaç günde bir yeni hücreler üretilmektedir. Fazla üretim sonucu oluşan hücre birikimi, cildin yüzeyinde değişikliklere neden olur. Genellikle cilt yüzeyinde kızarıklık ve gri renkli pullanmalar oldukça yaygındır. Çoğunlukla genç yetişkinlerde görülmektedir. Fakat bazen çocuklarda da psoriasis hastalığı görülebilmektedir. Tedavisi olmayan bu hastalığı stres, alkol ve sigara kullanımı gibi bazı yaşam tarzı faktörleri tetikleyebilmektedir.

Sedef Hastalığı Neden Olur?

Sedef hastalığının neden olduğu tam olarak bilinmemektedir. Fakat yapılan araştırmalar iki ana faktörü göstermektedir;

• Genetik
Bazı bireyler psoriasis hastalığına sebep olabilen genleri miras alabilmektedir. Yakın aile bireylerinde psoriasis hastalığı geçmişi varsa bu hastalığa yakalanma riski artmaktadır.

Bağışıklık sistemi
Sedef hastalığı otoimmün bir durumdur. Otoimmün hastalıklar vücudun kendi hücrelerine saldırmasının sonucunda meydana gelmektedir. Genellikle vücutta, beyaz kan hücreleri istilacı bakterilere saldırıp yok etmek ve enfeksiyonlara karşı bir savunma oluşturmak için bulunmaktadırlar. Ancak psoriasis hastalarında beyaz kan hücreleri yanlışlıkla deri hücrelerine saldırır. Bu durum, cilt hücrelerinin üretiminin hızlanmasına neden olmaktadır. Yeni cilt hücrelerinin çok hızlı gelişir ve derinin yüzeyine birikirler. Bu durum psoriasis hastalığı ile en sık ilişkili olan plaklarla sonuçlanır. Cilt hücrelerine yapılan saldırılar ciltte iltihaplı bölgelerinin gelişmesine neden olabilmektedir.

Dış faktörler de psoriasis hastalığını tetikleyebilmektedir. Bu faktörler kişiden kişiye göre değişiklik gösterebilmektedir. Bu faktörler şöyle sıralanabilir;

  • Stresli bir yaşam
  • Fazla miktarda alkol kullanımı
  • Güneş yanıkları
  • Cilt enfeksiyonları
  • Cilt bütünlüğünü bozan yaralanmalar, kesikler ve sıyrıklar
  • Sigara kullanımı
  • Lityum içeren ilaçlar, antimalaryal ilaçlar ve tansiyon ilaçları
  • Farklı bir otoimmün hastalık

Sedef Hastalığı (Psoriasis) Belirtileri Nelerdir?

Sedef hastalığı her bireyde farklı belirtiler ile ortaya çıkabilmektedir. Bu hastalık sadece küçük bir bölgede ortaya çıkabilirken, tüm vücudu da kaplayabilmektedir. Diz kapağı, dirsek bölgesi ve saçlı deri en sık etkilenen bölgelerdir. Psoriasis hastalığı belirtileri belli dönemlerde şiddetlenirken belli dönemlerde azalma gösterebilmektedir. En temel belirti deride gri renkte pullanma ve kafa derisinde kepeklenmedir. Poriasis hastalarında genelde ciltte kuruluk ve çatlaklar oluşur. Bazen el ve ayak tırnaklarında da deformasyonlar oluşabilmektedir. En yaygın belirtileri şunlardır:

  • Deride plaklar ve kepeklenme
  • Kaşıntı
  • Açık tende kırmızı, koyu tende kahverengi görünen kabartılar
  • İltihaplı cilt lekeleri
  • Çatlayabilen ve kanayabilen kuru cilt
  • Ağrılı cilt
  • Kalınlaşmış tırnaklar
  • Ağrılı, şişmiş eklemler

Bütün psoriasis hastaları semptomların hepsini göstermezler. Hastalık bazı bireylerde çok daha hafif seyrederken bazı bireylerde tüm belirtiler gözlemlenebilir.

Sedef Hastalığı Tanısı Nasıl Konur?

Sedef hastalığını teşhisi için fiziksel muayene ve biyopsi yapılmaktadır. Genellikle basit bir fizik muayene ile tanı konulabilmektedir. Psoriasis hastalığının semptomları tipik olarak belirgindir. Benzer semptomlara neden olabilecek diğer durumlardan kolaylıkla ayırt edilebilir. Aile bireylerinde sedef öyküsü varsa teşhisi koymaya yardımcı olabilir. Belirtiler net değilse veya doktor tanıyı doğrulamak isterse biyopsi yapılabilir. Biyopsi için genellikle deriden küçük bir doku örneği alınmaktadır. Bu aşamada ağrıyı azaltmak için lokal anestezi uygulanabilir. Alınan örnek mikroskop altında incelenir ve bu yöntem ile psoriasis hastalığının türünü teşhis edebilmektedir.

Sedef Hastalığı – Karaciğer İlişkisi

Yapılan araştırmalar psoriasis hastalığından muzdarip olan bireylerde yağlı karaciğer hastalığı riskinin daha fazla görüldüğünü göstermektedir. Ayrıca psoriasis hastalığının tedavisi için kullanılan metotreksat uzun vadede karaciğerde hasar oluşumuna sebep olmaktadır.

Sedef Hastalığı – Mikrobiyom İlişkisi

Sedef hastalığı bir bağışıklık sistemi hastalığıdır. Yapılan pek çok araştırma mikrobiyomdaki değiikliklerin bağışıklık sistemini de etkilediğini ortaya koymaktadır. Bu nedenle bağırsak ve cilt mikrobiyotasındaki değişiklikler psoriasis hastalığını riskini arttırmaktadır. Fareler üzerinde yapılan bir araştırmada sağlıklı mikrobiyoma sahip grupta cilt hasarı sonrası sedef hastalığı gelişme riski, antibiyotik kullandırılan gruba göre daha düşüktür. Ayrıca psoriasis hastalığı mikrobiyom çeşitliliğinde azalmayla paralellik göstermektedir. İnflamatuar bağırsak hastalıklarına sahip olan bireylerin sedef hastalığına yatkınlığının daha fazla olduğu da bilinmektedir.

Sedef Hastalığı Tedavisi

Psoriasis hastalığının bilinen kalıcı bir tedavisi yoktur. Ancak semptompları hafifletici tedaviler uygulanmaktadır. Doğrudan cilde uygulanan kremler ve merhemler hafif seyreden sedef için faydalı olabilmektedir. Streoid ve retinoid kremler, d vitamini içeren kremler, salisik asit içeren nemlendiriciler ile kuru cilt ve kaşıntı önlenebilmektedir. Krem ve nemlendiricilerin yeterli gelmediği durumlarda oral yolla alınan veya enjekte edilen ilaçlar kullanması gerekebilir. Bu ilaçlar bağışıklık sistemini baskılayarak sedef hastalığının etikilerini azaltmaktadır. Ancak birçoğunun ciddi yan etkileri olabilir. Bu nedenle genelde hastalığın alevlenme dönemlerinde kısa süreli kullanılmaktadır.

Sedef Hastalığı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Psoriasis Hastalığı Bulaşıcı Mı?

Psoriasis (sedef)  bulaşıcı bir hastalık değildir. Hemen hemen her yaş grubunda görülebilen kronik seyirli otoimmün bir hastalıktır. Ortak eşya kullanımı veya hastayla temas halinde bulaşması söz konusu değildir.

Psoriasis Hastalığı Genetik Mi?

Yapılan araştırmalar psoriasis hastalığının genetik olabileceği yönündedir. Ailesinde psoriasis hastalığı mevcut olan bireylerin bu hastalığa yakalanma ihtimali aile öyküsünde sedef hastalığı olmayanlara göre daha yüksektir.

Psoriasis Hastalığına Ne İyi Gelir?

Bazı yaşam tarzı değişiklikleri psoriasis hastalığını belirtilerini hafifletmeye yardımcı olabilmektedir.

  • Fazla kiloları vermek ve kilo yönetimi sağlamak
  • Et ve süt ürünleri gibi hayvansal ürünlerde bulunan doymuş yağ alımını azaltmak
  • Alkol tüketimini sınırlandırmak
  • Rafine şeker tüketimini azaltmak
  • Vücudunuzdaki genel iltihabı azaltmaya yardımcı  balık, fındık, ceviz, yeşil sebze ve kırmızı meyveler gibi anti-inflamatuar besinlerin tüketimini arttırmak
  • Domates, patates, patlıcan, turunçgiller gibi tetikleyici gıdalardan kaçınmak semptomları iyileştirmeye yardımcı olabilmektedir.

Kaynaklar

Psoriasis

Psoriasis Pathogenesis and Treatment

Bağırsak Florasının Sedef ve Çeşitli Hastalıklarla İlişkisi

Psoriasis and psoriatic arthritis overview

Not: Bu makale bilgilendirme amaçlıdır. Profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi oluşturmak veya onun yerine geçmesi amaçlanmamıştır.
Phone
Sitemizde çerez konumlandırılmaktadır. Çerezlere ilişkin detaylı bilgi için Aydınlatma Metni’ni ve Gizlilik Politikası’nı inceleyebilirsiniz.