Karın ve Mide Şişkinliği Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

kabızlıkta gaz ve şişkinlik

Karın ve mide şişkinliği, genel olarak sindirim sisteminde aşırı gaz birikmesi sonucu oluşur. Karın bölgesindeki rahatsız edici gerginlik; beraberinde hassasiyet, kramp ve ağrı durumudur. Karın bölgesindeki rahatsız edici gerginlik bu bölgedeki birçok organı etkiler. Dolayısıyla genel karın şişkinliği yanında mide şişkinliğini de getirir. Ülser, gastrit, mide asidi fazlalığı ya da azlığı gibi durumlar da mide şişkinliğini tetikler. 

Şişkinlik Nedir? 

Şişkinlik sosyal hayatımızı azımsanmayacak derece etkileyen rahatsız edici bir durumdur. Sindirim sistemimizde bilinen veya tespit edilemeyen sebeplere bağlı olarak gaz oluşur. Oluşan bu gaz karın bölgesinde gerginlik yaratarak şişkinlik hissi oluşturur. Bununla beraber keskin sancılar, karın bölgesinde hassasiyet durumu görülür. Genellikle sancılı olan bu durum şişkinlik olarak tanımlanır.

Karın Şişkinliği Neden Olur? 

Karın şişliğinin altında yatan birçok sebep bulunuyor. Değişen yaşam koşulları, artan stres, hazır yiyecek tüketimi, hareketsiz yaşam.. Şişkinlik probleminin altında yatan nedenlerden bazıları. Bağırsaklardaki yararlı bakterilerin ürettiği gaz vücutta her zaman bulunur. Üretilen bu gaz normalde kişilerin sağlığı üzerinde olumsuz etki yaratmaz. Ancak bu bakterilerin oranlarına bağlı olarak gaz üretiminin artması midede ve bağırsaklarda şişkinliğe neden olur.

Peki özellikle sosyal hayatımızı bu kadar etkileyen gaz ve şişkinliği temel sebepleri neler olabilir?

  • Çok hızlı yemek yemek ve beraberinde lokmaları iyi çiğnememek
  • Hava yutulmasına sebep olabileceği için sakız çiğnemek ve pipet kullanımı
  • Çok uzun süre aç kalmak ve bir anda fazla miktarda yiyecek tüketmek
  • Yağ ve lif oranı çok yüksek yiyecekler
  • Yetersiz su tüketimi
  • Fazla kilolar özellikle karın bölgesindeki yağlanma sonucu karna baskı olması
  • Sindirim sistemi sorunları
  • Çölyak hastalığı, dispepsi, irritabl bağırsak sendromu, gastrit, kabızlık, bağırsak kanseri
  • Gıda Alerjileri / Gıda Hassasiyetleri
  • Gıda zehirlenmeleri
  • Vücutta biriken fazla sıvı yani ödem
  • Hareketsiz yaşam
  • Stres
  • Sağlıksız Beslenme Alışkanlıkları

Mide Şişkinliği Neden Olur? 

Mide şişkinliği de genel gaz ve şişkinlik sebepleri ile paralel olarak oluşmaktadır. Çok hızlı yemek yemek, lokmaları iyi çiğnememek, yemek yerken hava yutmak midene baskı yaratır. Yine sakız çiğnemek ve pipet kullanmak da hava yutmana sebep olur. Bu yüzden mide şişkinliğin var ise sakız çiğnemen ve pipet kullanman sakıncalı olabilir. Bunun yanında uzun süreli açlıklar kontrolsüz besin tüketimini beraberince getirecektir. İhtiyaçtan fazla tüketilen besinler midede baskı yaratabilir. Mide asidinin aşırı artması veya aşırı azalması da mide şişkinliği sebeplerindendir. Yetersiz su tüketimi, yetersiz fiziksel aktivite, sağlıksız yiyeceklerin mide şişkinliği yaratabileceğini unutulmamalısın. En önemli noktalardan bir diğeri ise stres. Stresli durumlarda mide ağrısının kaçınılmaz olduğunu söyleyebiliriz. Bu yüzden etkili bir stres yönetimi desteği ile stresi kontrol altına almak çok önemlidir. 

Karın Şişliği Hangi Hastalığın Belirtisidir? 

Karın şişliği genelde tüketilen besin kaynaklı olabileceği gibi bazı hastalıklar için de belirleyici olabilmektedir. Sindirim sistemi hastalıklarından olan çölyak, gastrit, ülserler, huzursuz bağırsak sendromu bu hastalıklardandır. Karaciğer ile ilgili problemlerde özellikle karaciğer kanserinde de karın şişliği görülmektedir. Aynı şekilde mide bağırsak kanserlerinde de karın şişliği ile karşılaşılır. Dispepsi, kabızlık, safra kesesi ile ilgili sorunlarda da karın şişliği belirti olarak kabul edilir. 

Şişkinlik ve Kanser Arasındaki İlişki Nedir? 

Şişkinlik bazı kanser türlerinde görülebilen bir durumdur. Abdominal bölge organları ile ilgili ters giden bir durum varsa belirtisi şişkinlik olarak karşımıza çıkabilir. Karaciğer kanseri, mide kanseri, kolon ve rektum kanseri, pankreas kanseri karın şişliği ile karakterize olabilmektedir. Aynı şekilde yumurtalık kanserinde de karın şişliği görülür. Bu durumlarda mutlaka doktorundan destek almalısın. 

Karın ve Mide Şişkinliğine Ne İyi Gelir? 

 Karın ve mide şişkinliği yaşadığın durumlarda öncelikle yediklerini sorgulaman gerekiyor. Beslenme kaynaklı ise rezene, adaçayı, kimyon çayı gibi bitki çaylarından destek almak rahatlama sağlayacaktır. Hafif tempolu egzersizler, açık hava yürüyüşleri de şişkinlik yönetimine yardımcı olacaktır. Bunun yanında nefes egzersizleri, meditasyon yapmak da sindirim sisteminin gevşemesine yardımcıdır. Bu sayede karnındaki ve midendeki şişkinliğin ve gerginliğin azalmasına yardımcı olursun. Beslenme kaynaklı olmadığına emin olduğun şişkinlik yaşıyorsan mutlaka doktoruna başvurmalısın. 

Karın Şişkinliği Nasıl Tedavi Edilir? 

Şişkinlik ve Gazın Mikrobiyom İle İlişkisi

Mikrobiyom sindirim faaliyetinde aktif rol oynar. Bağırsaklarda karbonhidrat, protein, yağ metabolizmaları ile ilişkilendirilmiş çok sayıda farklı bakteri bulunmaktadır. Bu bakterilerin varlığı, eksikliği, çeşitleri ve oranları bağırsakların sindirim verimini doğrudan etkilemektedir.

Kronik hastalıklar, yaşlanma, ilaç kullanımı, antibiyotik kullanımı, stres gibi farklı sebepler sonucu bakteri dengesi bozulur. Bakteri dengesinin bozulması sonucu mikrobiyom farklılaşması görülür. Mikrobiyom farklılaşması gaz, şişkinlik veya hazımsızlık gibi sorunlara sebep olabilmektedir. Bu dengesiz bakterilerin dengelenmesi ve aktivitelerinin artırılması yaşanılan gaz şişkinliğin çözümünde etkili olacaktır. Bağırsak bakteri profilinizi görebildiğiniz mikrobiyom analizi gaz / şişkinlik sebebinizi bulmanıza yardımcı olacaktır. Bu bakteri profili sonucu oluşan besin tablosu ile hangi besinleri tüketmen gerektiğini görebilirsin. Tabloya bağlı kalınarak hazırlanan beslenme rehberleri; şişkinlik / gaz problemini çözmene büyük oranda katkı sağlar. 

Karın ve Mide Şişkinliği Hakkında Sıkça Sorulan Sorular 

Geçmeyen Karın Şişliği Neden Olur? 

Geçmeyen karın şişliğinin birçok sebebi vardır. Bunlara ilaç tedavisi gerektiren bazı sindirim sistemi hastalıkları örnek verilebilir. Örneğin helikobacter pylori pozitif olan bireylerde genelde antibiyotik tedavisi ile iyileşmeler sağlanmaktadır. Her ne kadar beslenme odaklı olsak da çok inatçı olan bu bakteri ilaç tedavisi gerektirebilir. Bir diğer sebep bağırsak bakteri dengesinin bozulmasıdır. Yaralı ve zararlı bakterilerinin dengesiz dağılımı geçmeyen karın şişliğinin en büyük sebebidir. Bu yüzden mikrobiyomu onarmak birinci basamak haline gelmektedir. Ancak ne yaptıysanız geçmeyen karın şişliği var ise en kısa sürede doktorunuza başvurmanız gerekmektedir. 

Az Yemek Yesem de Karnım Ağrıyor

Bazen tüketilen yiyecek miktarından bağımsız olarak karın ağrısı yaşıyor olabilirsin. Bu durumun en yaygın sebebi yiyecek miktarından bağımsız olarak sindirim sisteminde oluşan gazdır. Ayrıca yaşadığın bu karın ağrısı yüksek ihtimalle gaz sancısı olacaktır. Bazı besinlerin çok küçük porsiyonları bile senin rahatsızlık hissetmene sebep olur. Özellikle intolerans ve alerji durumlarında dikkat etmen gereken bazı besinler vardır. Glutenli tahıllar, süt ve süt ürünleri, mayalı ürünler bunlardan bazıları. Bunlara karşı herhangi bir hassasiyet durumun var ise çok az yesen dahi seni rahatsız edecektir. Bu yüzden vücudunu dinleyerek verdiği ipuçlarını takip etmelisin. 

Mide Hazımsızlığına Ne İyi Gelir? 

Mide hazımsızlığı için ilk adım buna sebep olan durumu tespit etmektir. Ancak tespit etmekte zorlanıyor olabilirsin. Tespit etmene yardımcı olacak birkaç ipucu için okumaya devam edebilirsin. Yiyeceklerin yeteri kadar çiğnenmemesi ve çok hızlı yemek yemek en yaygın hazımsızlık sebeplerindendir. Öğünlerinin 20 dakika olmasına dikkat edebilirsin. Bunun yanında lokmalarını iyice çiğneyip sindirim için hazır hale getirmelisin. Mide asidi yetersizliği de hazımsızlık problemi yaşamana sebep olacaktır. Çünkü besinlerin sindirilebilmesi için midenin yeterli bir asidik ortama ihtiyacı var. Yemeklerle beraber su tüketmek mide asidini seyreltmektedir. Yemekten hemen önce ya da sonra su tüketmek midenin ihtiyacı olan asidik ortamı bozar. Bu yüzden yemek sırasında su dahil hiçbir içecek tüketmemeye dikkat etmelisin. Bunun dışında çiğ sebzelerin sindirimi zor olduğu için hazımsızlık sebebi olmaktadır. Bunları beslenmende bir süre kısıtlayıp kendini gözlemlemelisin. Havuç, turp, salatalık gibi çiğ sebzeleri rendeleyerek tüketmek de sindirime yardımcı olacaktır. 

Şişkinlik Yapan Yiyecekler Nelerdir?

Bazı besinleri fazla miktarda tüketmek şişkinlik sebebi olabilmekte. Hatta bu besinlerin az miktarları bile rahatsız etmekte yeterli olabiliyor. Peki bunlar neler?

  • Tahıllar, kuru baklagiller, kuruyemişler gibi lif oranı yüksek besinler
  • Çiğ sebzeler ve sert meyveler 
  • Sülfürlü sebzeler
  • Mayalı yiyecek ve içecekler
  • Herhangi bir hassasiyet durumu var ise glutenli ve laktozlu besinler
  • Şeker oranı fazla yiyecek ve içecekler
  • Yapay tatlandırıcı içeren yiyecek ve içecekler
  • Gazlı içecekler

Mide Şişkinliği Nefes Darlığı Yapar Mı?

Mide şişkinliği de karın şişkinliği de ne yazık ki bizi tedirgin eden nefes darlığı sebebi olabiliyor. Bazen vücudunda o kadar fazla oranda gaz oluşur ki karnının balon gibi şiştiğini hissedebilirsin. İşte bu gibi durumlarda aşırı şişkinlik nefesini daraltır. Aynı zamanda kalp çarpıntısı yapar. Böyle durumlarda derin nefes almak, hafif egzersizler yapmak iyi gelecektir. 

Kaynaklar

Management of Chronic Abdominal Distension and Bloating

Bloating and Abdominal Distension: Clinical Approach and Management

Not: Bu makale bilgilendirme amaçlıdır. Profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi oluşturmak veya onun yerine geçmesi amaçlanmamıştır.
Phone
Sitemizde çerez konumlandırılmaktadır. Çerezlere ilişkin detaylı bilgi için Aydınlatma Metni’ni ve Gizlilik Politikası’nı inceleyebilirsiniz.