Kan Şekeri Değerleri/ Açlık ve Tokluk Kan Şekeri Kaç Olmalıdır?

kan-sekeri-düzeyleri

Kan şekeri seviyesi, kan glikoz değeri veya kan şeker  konsantrasyonu, diğer hayvanların ve insanların kanında var olan glikoz miktarını tanımlayan ifadedir. Karbonhidratların en küçük parçası olan glikoz, kan şekerini oluşturur. Ve vücuttaki tüm hücreler enerji için glikozu kullanır. 

Açlık Kan Şekeri Nedir? 

Açlık Kan Şekeri seviyesi, canlıların en az 8 saat aç kalmasının ardından kanda bulunan şeker konsantrasyonudur. Bu testin yapılması bireyde hiperglisemi ve hipoglisemi olup olmadığı hakkında bilgi verir. Ancak bu test tek başına tanı koymak için yeterli değildir.

Açlık Kan Şekeri Değeri Kaç Olmalıdır? 

Açlık kan şekeri değeri sağlıklı bireylerde 70-105 mg/dL aralığında olmalıdır. Kan şeker değerinin üst sınırı ise 126 mg/dL’dir.

  • 50-70 mg/dL’ ik açlık kan şekeri seviyesi hipoglisemiyi,
  • 100-125 mg/dL’ ik açlık kan şekeri seviyesi prediyabeti (gizli şekeri),
  • 126 mg/dL ve daha yüksek bir açlık kan şekeri seviyesi ise diyabeti göstermektedir.

Ölçülen açlık kan şekeri testi mutlaka doktor tarafından da değerlendirilmelidir. 

Gebelikte Açlık Kan Şekeri Kaç Olmalıdır? 

Sağlıklı gebelerde açlık kan şekeri değerleri 70-92 mg/dL aralığında olmalıdır. Gebelikte diyabet teşhisi konulabilmesi için açlık kan şekerinden sonra 50 gram glikoz içeren su içilmesi gerekir. Ve gebeler 1 saat bekledikten sonra kan verir. Yapılan bu şeker yüklemesinden sonra 1. saatte kandaki şeker miktarı; 140 -180 mg/dl’nin arasında ise; 8-14 saatlik açlık sonrası gebeler tekrar 100 gr glikoz (şeker) yüklemesi gerçekleşir. Ve sonuçlar yeniden incelenir. Gebeliği riskli olan bireylere ise ilk basamakta 75 gr glikoz (şeker) yüklemesi yapılması gerekir. Ve 3 saat sonuçlar beklenir. Kan tahlili sonrasında aşağıdaki kriterlerden en az 2 kriterin olması ile tanı konulur.

  •  Açlık kan şekeri 92 mg/dl’nin üzerinde olması
  • 1.saatte 180 mg/dl’nin üzerinde olması
  •  2.saat sonra 153 mg/dl’nin üzerinde olması
  •  3.saat sonra 140 mg/dl’nin üzerinde olması

Açlık Kan Şekeri Değeri Nasıl Ölçülür? 

Kan şekerinin açlık değeri, bireylerin genellikle parmak ucundan veya kolundan kan örneği alınarak değerlendirilmektedir. Bireylerin bu testi vermeden önce en az 8 saat aç olması gerekir. Kan örneği vermeden önce kişilerin testi etkilememesi adına alkol, sigara, kafein ve stresten uzak kalmaları gerekir.

Açlık Kan Şekeri Değeri İçin Kaç Saat Aç Kalmalı? 

 Bireylerin açlık kan şekeri değerlerinin doğru bir şekilde ölçülebilmesi için genellikle 8-12 saat arasında aç kalmaları gerekmektedir. Bu kadar açlığın yakalanması için en doğru tercih gece açlığıdır. Örneğin gece 00.00’dan sonra bir şey yemeyerek sabah 09.00’da kan vermek doğru zamandır.

Açlık Kan Şekeri Değeri Kaç Saat Sonra Ölçülür?

Açlık kan şekerinin doğru bir şekilde ölçülebilmesi için kişinin 8-12 saat aç kalması gerekir. Birey en az 8 saat aç kaldıktan sonra vereceği numune ile açlık kan şekerini ölçtürür. Böylece yapılan test ile açlık kan şeker seviyesi doğru bir şekilde ölçülmüş olur.

Açlık Kan Şekeri Değeri Neden Yükselir?

Açlık kan şekeri değerinin yükselmesi birkaç nedenden kaynaklanabilir. Bu nedenler;

  • İnsülin hormonunun yetersiz olması
  • Hücrelerin insüline karşı duyarsız olması
  • İnsülin karşıtı hormonların vücutta fazla salgılanması

 Açlık Kan Şekeri Değeri Nasıl Düşürülür?

Açlık kan şekerini düşürmek için bazı öneriler;

  • Karbonhidrat tüketimine dikkat etmek; Karbonhidrattan fakir bir beslenme, uzun vadede kan şekerinin düşmesini sağlar.
  • İdeal kilo sınırları içerisinde olmak kan şekerinin düşmesine yardımcı olur.
  • Beslenmede lifli gıdalara ağırlık vermek; Lifli gıdalar (sebze, meyve, baklagiller, kepekli ürünler) kan şekerinin emilimini yavaşlatır. Ve ani yükselme ve düşüklüğe sebep olmaz.
  • Günlük su ihtiyacını karşılamak
  • Egzersiz yapmak; günlük tempolu yürüyüşler, yüzmek, koşmak gibi egzersizler açlık kan şekerini normal değerlerde tutmaya yardımcı olur.

Açlık Kan Şekeri Testi

Bireylerin kanındaki glikoz miktarının 8-10 saatlik aç kalma durumundan sonra ölçülmesi işlemine açlık kan şekeri testi denilmektedir. Ayrıca açlık kan şekeri değerinin 126 mg/dL üzerinde bir sonuç görülmesi durumunda diyabet için önemli bir risk faktörü olduğu unutulmamalıdır.

Tokluk Kan Şekeri Nedir?

Kan şekerinin tokluk seviyesi, bireylerin ilk gıda alımından 2 saat sonraki kanda bulunan glikoz konsantrasyonudur. Tokluk kan şekeri, açlık kan şekeri gibi kişiye diyabet tanısı konulmasında bakılması gereken önemli bir parametredir.

Tokluk Kan Şekeri Değeri Kaç Olmalıdır?

Sağlıklı bireylerde tokluk kan şekeri değeri 100-140 mg/dL aralığında olmalıdır. 140-199 mg/dL arasında olan tokluk kan şekeri seviyesi bireyde prediyabet (gizli şeker) olduğunu göstermektedir. Ayrıca 200 mg/dL ve üzeri bir tokluk kan şekeri seviyesi değeri ise diyabet tanısı koymak için gereken değerdir. 

Gebelikte Tokluk Kan Şekeri Kaç Olmalıdır?

Sağlıklı gebelerde olması gereken ideal tokluk kan şekeri aralığı 120-130 mg/dL aralığıdır. Gebelik döneminde haftada en az 2 gün kahvaltıdan önce ve 2 saat sonra, öğle ve akşam yemeğinden önce ve gece 11.00’de olmak üzere günde 5 kez kan şekeri ölçümü yapılmalıdır. Gebelikte kan şekeri yükselmeden de idrarda şeker çıkar. Bu nedenle günlük takibin yapılması gerekir. 

Tokluk Kan Şekeri Değeri Nasıl Ölçülür?

Tokluk kan şekeri değeri 2 yolla ölçülmektedir.

  • İlki bireylerin yemek yedikten 2 saat sonra parmak ucundan veya damardan kan örneği alınarak ölçümdür.
  • Diğeri ise şeker yükleme testidir. Bu testte kişiye şeker yüklemesi olur. Ve 2 saat sonra kan alımı gerçekleşir. 

Bu testlerde kişinin kan şekeri değeri 140 mg/dL altında olması gerekir. 

Tokluk Kan Şekeri Değeri Ne Zaman Ölçülür?

Tokluk kan şekeri değerinden doğru sonuç almak için; ilk gıda alımından 2 saat sonra ölçüm sağlanır. Eğer birey hamile ise gıda alımından 1 saat sonra ölçülen tokluk kan şekeri değeri yeterlidir.

Tokluk Kan Şekeri Değeri Neden Yükselir?

Tokluk kan şekeri değerinin yüksek kategorisine girmesi için bu değerin 200 mg/dL’ nin üzerinde olması gerekir. Bireyler glikoz içeren besinleri tüketimlerinin sonucunda kanda bulunan glikoz konsantrasyonu yükselir. Ayrıca glisemik indeksi yüksek olan besinlerin fazla miktarda tüketilmesi sonucu kan şekeri daha hızlı yükselmektedir. Aşırı kilolu olan ve hareketsiz yaşam sürdüren bireylerde de tokluk kan şekeri değerleri daha yüksek seviyelerdedir.

Tokluk Kan Şekeri Değeri Nasıl Düşürülür?

  • Lif içeriği yüksek olan kabuklu meyve, sebze ve rafine edilmemiş tahılların tüketimini arttırmak,
  • Günlük en az 2,5 litre su tüketmeye özen göstermek,
  • Düzenli olarak egzersiz yapıp fiziksel aktivitenizi arttırmak,
  • Eğer kişi olması gerekenden fazla kiloya sahipse ideal kilosuna ulaşmak,
  • Stres yönetimi yapabilmek,
  • Doktorun vermiş olduğu ilaçları düzenli olarak kullanmak,
  • Rafine şeker tüketiminden uzak durmak, tokluk kan şekeri değerini düşürmede etkili olan faktörler arasındadır.

Tokluk Kan Şekeri Düşüklüğü Belirtileri Nelerdir?

Tokluk kan şekeri seviyesinin düşük olması sonucunda,

  • Üşüme
  • Gerginlik
  • Baş dönmesi
  • Terleme
  • Bilinç azalması gibi belirtiler görülebilmektedir.

Kan Şekeri ve Mikrobiyom

Mikrobiyom, belirli bir ortamda yaşayan mikroorganizmaların ekosistemi anlamına gelmektedir. Mikroorganizmalar vücutta sadece gezgin değiller. Aynı zamanda sağlık ve yaşam kalitesinde de söz hakkına sahiptir. 

Mikrobiyom, vücutta enerji üretimini etkiler. Vücuttaki hücreler ise enerji için glikozu kullanır. Bu nedenle kan şekeri seviyesi ve mikrobiyom arasında yakından bir ilişki vardır. 

Cell’de yapılan çalışmanın sonucunda araştırmacılar, aynı yemekleri yiyen insanların bile, yemek sonrası kan şekeri seviyelerinde değişkenlik olabileceği gördü. Ayrıca; diyet alışkanlıkları, fiziksel aktivite ve bağırsak mikrobiyotası gibi parametreleri entegre eden kan şekeri yanıtının doğru bir öngörücüsü yardımıyla oluşan kişiselleştirilmiş diyetlerin, yemek sonrası kan şekerini ve uzun vadeli metabolik sonuçlarını başarılı bir şekilde düşürebileceğini gördüler.

Mikrobiyom parmak izi gibi kişiye özeldir. Kan şekeri seviyelerini sağlıklı hale getirmek için mikrobiyomunu keşfet, beslenmeni yönet!

Kaynaklar

Personalized Nutrition by Prediction of Glycemic Responses

Accuracy of Blood Glucose Measurement and Blood Glucose Targets

Not: Bu makale bilgilendirme amaçlıdır. Profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi oluşturmak veya onun yerine geçmesi amaçlanmamıştır.
Phone
Sitemizde çerez konumlandırılmaktadır. Çerezlere ilişkin detaylı bilgi için Aydınlatma Metni’ni ve Gizlilik Politikası’nı inceleyebilirsiniz.