İnflamatuar Bağırsak Hastalığı

Dünya çapında yaygınlığı arttığı için ‘küresel olarak ortaya çıkan hastalık’ olarak da tanımlanan inflamatuar bağırsak hastalıklarını tanıyalım. Tekrarlayan kronik inflamatuar durumdur. Ağızdan anüse kadar sindirim sisteminin tüm organlarını etkileyen inflamatuar bağırsak hastalığının yaygınlığı giderek artmaktadır. Çocuklar ve yetişkinler olmak üzere her yaştan insanı etkileyebilirken erkekleri ve kadınları eşit derecede etkiler. Crohn hastalığı ve ülseratif kolit olmak üzere iki başlıca klinik durumu kapsar. Semptomları arasında benzerlik bulunan bu iki hastalık arasında farklılık durumları da mevcuttur.

Ülseratif Kolit ve Crohn Hastalığı

Sindirim sisteminin etkilenen bölgelerine göre farklılık gösteren bu hastalıklarda bir iltihap durumu görülür. Sıklıkla ileumu ve ince bağırsağın bir kısmını etkileyen crohn hastalığı; ağız yemek borusu, mide, ince bağırsak, rektum ve anüs dahil olmak üzere gastrointestinal sistemin herhangi bölümünü etkiler. Kolon olarak adlandırılan ve kalın bağırsakla sınırlandırılan ülseratif kolit çoğunlukla kolon ve rektum bölgesini etkiler.

Bu hastalıklar etkilenen tabakaya göre de farklılık gösterebilir. Örneğin uzun sürmesi halinde osteoporoz ve kolon kanseri ile ilişkilendirilen ülseratif kolitte kalın bağırsağın sadece en iç kısmını etkilenirken, cilt ve safra taşları için önemli problemlere sebep olabilen crohn hastalığında ise bağırsağın tüm katmanları etkilenebilir.

Ülseratif kolit ve crohn hastalığının semptomları çok benzerdir. Fakat besinlerin emiliminden ince bağırsak sorumludur. Bu nedenle kötü beslenme durumu daha çok crohn hastalığında yaygındır. Bu yüzden ince bağırsağı kötü bir şekilde etkiler. Lezyon diye adlandırılan yaralar ortaya çıkar. Ülseratif kolitte kan ishal ve şiddetli ağrı olur. Crohn hastalığında ise ciddi vakalarda kanama riski de vardır. Çünkü crohn’lu bireylerin  yarısından fazlası folat ve D vitamini eksikliği yaşar ve rektal kanama daha az meydana gelir. Crohn yaşayan bireylerin neredeyse yarısından fazlasının demir eksikliği yaşar. Ülseratif kolitte ise genellikle rektal kanama meydana gelir. İltihaplı bağırsak hastalıkları belirtileri kilo kaybı, ateş ve yetersiz beslenme beraberinde sık sık karın ağrısı atakları, bağırsak hareketliliği ve (kanlı) ishal ile kendini gösterir.

İnflamatuar Bağırsak Hastalıkları ve Mikrobiyom

İnflamatuar bağırsak hastalıklarının etiyolojisinden ve patogenezinden kesin olarak bahsetmek mümkün değildir. Karmaşıktır ve henüz bir açıklığa kavuşturulamamıştır. Ancak yapılan araştırmaların sonuçlarına göre genetik olarak kişide mikrobiyal, çevresel ve immün aracılı faktörlerin karşılıklı olarak etkileşimiyle geliştiği düşünülmektedir.

Yaklaşık 100 trilyon farklı bakteri, virüs, mantar gibi mikrobiyal organizmaya sahip bağırsak mikrobiyomu, metabolizma ve sindirimle ilişkilidir. Hem bağışıklık sisteminin gelişiminde hem de zararlı bakterilerin tepkisini etkiler. İltihabi bağırsak hastalığı, irritabl bağırsak sendromu, alerji, astım, kardiyavasküler hastalıklar ile mikrobiyom dengesizliği sonucunda oluşan disbiyozis arasında bir etkileşim olduğu araştırmalarda ortaya koyulmuştur.

İnflamatuar bağırsak hastalarının çoğunun mikrobiyomunda farklılıklar görülmüştür. Bu farklılıklar arasında sağlıklı bireylere oranla Firmicutes oranı ve bakteri çeşitliliği azalmıştır. Bu azalma yanında Bacteriodetes’de bir artış görülmüştür. Yapılan çalışmalarda bağırsak iltihaplı bireylerde sağlıklı bireylere kıyasla, kısa zincirli yağ asitlerini üreten bakterilerde azalma meydana gelmiştir. Bu bireylerin mikrobiyomlarında sülfat indirgeyen bakterilerde azalma görüldüğüne dair kanıtlar mevcuttur. Bu ve bunun gibi çeşitlilikte ve antinflamatuar bakterilerde (Firmicutes) azalma, proinflamatuar bakterilerde artış gözlenmesi; bağırsakların kronik olarak iltihaplanmasına sebebiyet verecektir.

KAYNAKLAR

Ulcerative colitis

Epidemiology, demographic characteristics and prognostic predictors of ulcerative colitis

Insights into the role of gastrointestinal ultrasound in ulcerative colitis

Can control of gut microbiota be a future therapeutic option for inflammatory bowel disease?

Gut microbiota in the pathogenesis of inflammatory bowel disease

A review of the diagnosis, prevention, and treatment methods of inflammatory bowel disease

Not: Bu makale bilgilendirme amaçlıdır. Profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi oluşturmak veya onun yerine geçmesi amaçlanmamıştır.
Phone
Sitemizde çerez konumlandırılmaktadır. Çerezlere ilişkin detaylı bilgi için Aydınlatma Metni’ni ve Gizlilik Politikası’nı inceleyebilirsiniz.