İnflamasyon Nedir? İnflamasyon Belirtileri ve Tedavisi

İnflamasyon dokularda; fiziksel, kimyasal veya patojenler tarafından meydana gelen hasar, yara veya yıkıma karşı gelişen fizyolojik yanıta denir. Yapılan çalışmalarda mikrobiyom dengesinin değişmesiyle bazı bakteri gruplarının, bağırsak ve sistemik inflamatuar hastalıklarıyla ilişkili olduğunu göstermektedir. Spesifik olarak bakteri- hastalık ekseninde araştırmalar yapılmaktadır.

İnflamasyon Nedir? 

İnflamasyon vücudun savunma mekanizmasının önemli bir parçasıdır. Ve bir diğer ismi de iltihaplanmadır. Bağışıklık sisteminin zararlı ve yabancı uyaranları tanıması, uzaklaştırması ve iyileşme sürecini başlatması sürecidir. İnflamasyon kısaca dokularda fiziksel, kimyasal veya patojenler tarafından meydana getirilen hasar, yara veya yıkıma karşı gelişen fizyolojik bir yanıttır. Vücutta oluşan inflamasyon akut veya kronik olarak ikiye ayrılır.

Kronik İnflamasyon Nedir? 

Kronik inflamasyon, vücutta oluşan inflamasyonun birkaç aydan başlayan uzun yıllara kadar dayanan, uzun süreli ve yavaş yavaş ilerlediği durumdur. Ve kronik inflamasyonun diğer ismi uzun süreli iltihaplanmadır. Genel olarak, kronik iltihaplanmanın kapsamı ve etkileri, yaralanmanın nedenine ve vücudun hasarı onarma ve üstesinden gelme yeteneğine göre değişir.

İnflamasyon Belirtileri 

Vücutta gelişen yaygın belirti ve semptomlardan bazıları;

  • Vücut ağrısı, artralji, miyalji
  • Kronik yorgunluk
  • Ateş
  • Cilt Döküntüleri
  • Ağızda yaralar
  • Uykusuzluk
  • Depresyon, anksiyete ve duygudurum bozuklukları
  • Kabızlık, ishal ve asit reflüsü gibi gastrointestinal komplikasyonlar
  • Kilo alımı veya kilo kaybı
  • Sık enfeksiyonlardır.

İnflamasyon Tanısı Nasıl Konur? 

İnflamasyon tanısı konulabilmesi için ilk olarak yapılması gereken şey bireyin tıbbi geçmişini sorgulamaktır. Bu sorgulamada bireyin özellikle şikayetleri ayrıntılı olarak dinlenmelidir. Tıbbı geçmiş sorgulandıktan sonra bireyin fiziksel olarak da incelenmesi yapılmalıdır. Özellikle akut inflamasyondan şikayetçi olan bireylerde iltihaplanmanın olduğu bölge muayene edilmelidir. Kronik inflamasyondan şikayetçi olan bireylerin ise özellikle eklemleri ve cildi dikkatli bir şekilde incelenmelidir. Bu ön incelemeler yapıldıktan sonra şüphelenilen tanıyı doğrulayabilmek adına için çeşitli laboratuvar testleri ve gerekli görülür ise görüntüleme yöntemleri kullanılır. İnltihap varlığını tespit etmek için kullanılan bazı laboratuvar testleri;

  • Serum protein elektroforezi (SPE), tüm gama globulinlerde (poliklonal gamopati) birlikte hipoalbüminemi ve poliklonal artış gözükür.
  • Sistemik inflamasyonun iyi belirteçleri olan iki kan testi, yüksek hassasiyetli C-reaktif protein (hsCRP) ve fibrinojendir. Yüksek hs-CRP seviyeleri vücutta iltihaplanma olduğunu gösterir. Ancak yakın zamanda meydana gelen bir yaralanma veya hastalıktan kaynaklanan akut iltihaplanmada da yükseldiği için kronik iltihaplanma için spesifik bir belirteç değildir. hsCRP için normal serum seviyeleri erkeklerde 0,55 mg/L’den ve kadınlarda 1,0 mg/L’den azdır. Normal fibrinojen seviyeleri 200 ila 300 mg/dl’dir. 
  • Tümör nekroz faktör-alfa (TNF-alfa), interlökin-1 beta (IL-1beta), interlökin-6 (IL-6) ve interlökin-8 (IL-8) gibi proinflamatuar sitokinlerin saptanması kronik olan inflamasyonu neden olan nedenleri belirler. Ancak bu yöntemler diğer yöntemlere göre nazaran daha pahalıdır. 
  • İnflamasyon tanısında kullanılan görüntüleme yöntemleri; Gerek görülen noktalarda manyetik rezonans taraması, direkt grafi, bilgisayarlı tomografi, ultrasonografi, gibi görüntüleme metodları da kullanılabilir.

İnflamasyon Tedavisi Nasıldır?

İltihabın tedavisinde genellikle lokal veya sistemik anti-inflamatuar ilaçlar kullanılması ilk basamaktadır. Eğer vücutta meydana gelen bu iltihaplanma enfeksiyon kaynaklı meydana gelmişse antimikrobiyal ilaçlar tedavide ilk seçenektir. Tedavide kullanılan ilaçlar;

  • Non steroidal antiinflamatuar ilaçlar (NSAİİ): Bu ilaçlar inflamasyonu yatıştırmak ve bu ağrıyı hafifletmeye yardımcıdır.
  • Asetaminofen:İnflamasyona etki etmeden sadece ağrıları azaltmaya yardımcıdır.
  • Kortikosteroidler:Kortizol gibi kortikosteroidler, inflamasyona ait çeşitli mekanizmaları baskılayarak etki eden bir steroid hormon sınıfıdır.
  • Antibiyotikler: Bakteriyel enfeksiyon kaynaklı inflamasyon tedavisinde tercih edilir.

İnflamasyonun tedavisinde beslenme şeklini veya yaşam tarzını değiştirmek inflamasyona neden olan tetikleyicileri ortadan kaldırmada yardımcı olur. Aydı zamanda tetikleyicilerin ortadan kalkmasıyla beraber mevcut olan inflamasyonun ortadan kalkmasına yardımcı olur. Eğer iltihaplanması olan bireyin fazla kilosu var ise zayıflaması mevcutta olan iltihabı azaltma da çok önemlidir. İltihabı olan bireylerin beslenmesi düzenlenmelidir.

İnflamasyon Tedavisinde Beslenme 

  • Düşük glisemik indekse sahip gıdalar tüketin:Yüksek glisemik indeksli bir beslenme programı, koroner kalp hastalığı ve tip 2 diyabet riskinin yükselmesi ile yakından ilişkilidir. Yürütülen beslenme programında gazlı içecekler, rafine karbonhidratlar, fruktozlu mısır şurubu gibi iltihalpanmayı tetikleyen gıdaların tüketimini sınırlamak faydalıdır.
  • Toplam, doymuş yağ ve trans yağ alımını azaltın: Beslenmeyle alınan bazı doymuş ve trans yağlar iltihabı şiddetlendirir iken, omega-3 gibi çoklu doymamış yağlar anti-inflamatuar etki gösterir. İşlenmiş tohum ve bitkisel yağlar gibi trans yağ içeren işlenmiş ve paketlenmiş gıdalar, beslenme programında istenmez. Aynı şekilde unlu mamuller (soya fasulyesi ve mısır yağı gibi) gibi besinler de beslenme programında yer almaz.
  • Bol meyve ve sebze tüketin:Doğal antioksidanlar, polifenoller ve diğer anti-inflamatuar bileşikler açısından zengin olan yaban mersini, elma, brüksel lahanası, lahana, brokoli ve karnabahar gibi besinler iltihaba karşı koruma sağlar. 
  • Lif tüketimini artırın: Beslenme programında çözünür ve çözünmez liflerin yüksek olması, IL-6 ve TNF-alfa düzeylerinin düşmesini sağlar. Yüksel lif alımı inflamasyonu önler. Ve mevcut inltihabın azaltmaya yardımcı olur.
  • Kuruyemişler: Badem, ceviz gibi kuruyemişler içerdikleri sağlıklı yağlar sayesinde iltihaplarla savaşan gıdalardır.
  • Kurkumin: Zerdeçalın bir bileşeni olan kurkuminin yüksek antioksidan içeriği vardır. Yapılan hayvan çalışmalarında iltihapla mücadelede önemli iyileşme ile ilişkili olduğu gösterilmiştir.
  • Balık Yağı:Omega-3 yağ asitlerinin en zengin kaynağıdır. Daha yüksek omega-3 yağ asitleri alımı, TNF-alfa, CRP ve IL-6 düzeylerinin düşmesiyle ilişkilidir. Bu yağ asitleri iltihabı azaltmada oldukça etkilidir.
  • Mikro Besinler: Magnezyum, en anti-inflamatuar diyet faktörlerinden biri olarak bilinmektedir. Ve günlük beslenmede yeterli magnezyum alımı hsCRP, IL-6 ve TNF-alfa aktivitesinin düşürülmesi ile ilişkilidir. D vitamini, vücutta iltihaba sebep olan bileşikleri baskılar. Ve vücutta anti-inflamatuar etki gösterir. E vitamini, çinko ve selenyum ise vücutta antioksidan görevi görür.
  • Fiziksel egzersiz: İnsan klinik deneylerinde, egzersiz yoluyla enerji harcamasının, kilo kaybından bağımsız olarak çoklu proinflamatuar molekülleri ve sitokini azalttığı gösterilmiştir. Kendinize en uygun olan egzersizi bulup yapmanız vücudunuzdaki iltihapla en güzel savaşma yönteminiz olur.

İnflamasyon Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

İnflamasyona Bağlı Reaktif Hücresel Değişiklikler Ne Demek?

Yapılan analizler sonrasında, bazı durumlarda iltihabın olduğu bölgede reaktif hücresel değişiklikler sonucu çıkar. Bu iltihabın mevcut bölgedeki hücrelerde bir değişiklik yaptığının göstergesidir.  Çıkan bu sonuç normal değildir. Bir üst araştırma analizine gidilmelidir. Bu sonuç iltihap bölgesinde meydana gelen hücresel değişikliklerin tümünün acilen tedavi edilmesi gerektiği anlamına gelmez.

Midede İnflamasyon Nedir? 

Vücuttaki iltihap farklı ve birçok bölgede meydana gelebilir. Bu iltihap midenin iç kısmını kaplayan hücrelerde de görülür. Bu durumda midede akut veya kronik inflamasyon yani gastrit oluşur. 

Vücuttaki İnflamasyon Nasıl Giderilir?

İnflamasyon vücut üzerinde zararlı bir etkiye sahiptir. Ve neredeyse tüm kronik dejeneratif hastalıklara neden olan anahtar bir faktördür. Vücutta meydana gelen iltihabın giderilmesinde, düzenli ve sağlıklı bir beslenme programının uygulanması ilk adımdır. Sigara ve alkolden uzak durmak, düzenli olarak egzersiz yapmak iltihapla savaşamaya yardımcı olur.

Diş Etlerindeki İnflamasyon Nedir? 

Daha önce belirttiğim gibi vücuttaki iltihaplanma birçok farklı yerde meydana gelebilmektedir. Ağız hijyenine yeterli özenin gösterilmemesi, yetersiz beslenme alışkanlıkları ve hastalıklar kaynaklı iltihaplanma dişte meydana gelir.  Genellikle bakteriyel enfeksiyonlara bağlı olarak oluşan diş eti iltihabının adı gingivitistir.

Kaynaklar 

Chronic Inflammation

Effects of short- and long-term exposures to particulate matter on inflammatory marker  evels in the general population.

Not: Bu makale bilgilendirme amaçlıdır. Profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi oluşturmak veya onun yerine geçmesi amaçlanmamıştır.
Phone
Sitemizde çerez konumlandırılmaktadır. Çerezlere ilişkin detaylı bilgi için Aydınlatma Metni’ni ve Gizlilik Politikası’nı inceleyebilirsiniz.