Crohn Hastalığı

Crohn Hastalığı veya Ülseratif Kolit Nedir? İnflamatuar Bağırsak Hastalığı (IBD) nedir? Daha önce duymamış olabilirsin, şimdi hastalığın derinlerine beraber inelim.

İnflamatuar bağırsak hastalığı (IBD), bağırsak bakterileri ve bağışıklık sistemi arasındaki değişen etkileşimlerden kaynaklanan gastrointestinal sisteminin kronik enflamatuar bir durumu olarak karşımıza çıkar. Önce gel IBD’nin semptomlarına beraber bakalım.

İnflamatuar Bağırsak Hastalığının iki ana alt tipi bulunmakta. Sırasıyla kalın bağırsak ve ince bağırsaklarda yerleşik olan ve benzersiz mikrobik imzalar  ile karakterize olan iki ana IBD alt tipi, ülseratif kolit (UC) ve Crohn hastalığı (CD)’dır.

Bu iki hastalık birbiriyle benzerlik gösterse de aslında bağırsak tutulum noktaları ve belirtiler anlamında birbirinden tamamen farklı. İkisi arasında ki fark nedir diye sorarsan; ülseratif kolit ağırlıklı olarak kalın bağırsağı etkilerken, bu hastalık ise bağırsakların ve tüm sindirim sisteminin herhangi bir yerinde ortaya çıkarve bağırsak duvarının tüm katmanlarını etkiler. İki hastalık durumunda da oluşan inflamasyon durumunun nedeni belirsizdir. Oluşan bu inflamatuar durum sonucunda ise bireyin yaşam kalitesi düşer ve bu durumun etkisi ömür boyu sürer.

Şu anda bu hastalığın mevcut bir tedavisi bulunmamakta. Tedavisi olmasa da semptomlar konusunda Crohn Hastalığı, yönetilebilen bir hastalıktır.

Hastalığın Altında Yatan Faktörler Nelerdir?

Crohn Hastalığının kesin nedeni şu anda belirsiz olmakla birlikte kişilerin genetik özellikleri etkili olan birincil faktör. Ancak artan prevalans değerlerine bakarsak sadece genetik değil, çevre ve yaşam tarzı seçimlerini içeren faktörlerin bir kombinasyonu, bu hastalığın meydana gelmesinde etkili olabileceğini düşündürmekte. Bununla birlikte, bu faktörler hastalığın riskini tam olarak açıklamamakta.

Daha önce yapılan çalışmalara göre, Crohn hastalığı olan bireylerin bağırsak bakterilerinde büyük değişiklikler olduğu görüldü. Bağırsak bakterileri, üretilen metabolitler sayesinde bağışıklık sistemi modülasyonuna dahil olabileceği ya da antibiyotik aktivitesine sahip olabileceği için kolondaki ortamı şekillendirebilir veya değiştirebilir. Bu yüzden bağırsak bakterilerin Crohn hastalığında  yer alan enflamatuar durumlara neden olmak, bunları sürdürmek ya da hafifletmek gibi olaylarda rol oynayabileceği düşünüldü.

Crohn hastalığı, kadınlar arasında erkeklere oranla daha sıktır. Genellikle 35-40 yaşları arasında görülme olasılığı artar. Bununla birlikte bazı durumlarda çocukluk veya ergenlik döneminde de crohn hastalığı görülebilmekte.

 Crohn Hastalığı kendini aşağıdaki rahatsız edici semptomlarla gösterebilir;

  • Karın ağrısı
  • İshal
  • Şişkinlik
  • Yetersiz beslenme
  • Zihinsel sağlık problemleri

Crohn Hastalığı vücudunun çeşitli bölgelerinde problemler yaratır. Bu belirtiler hastalığın yerleştiği bölgeye göre değişir. Bu belirtiler aniden ortaya çıkıp, hastalarda acil müdahale edilmesi gereken rahatsızlıklar yaratır. En sık karşılaşılan Crohn hastalığı belirtileri ise ishal ve karın ağrısıdır. İnce ya da kalın bağırsağın etkilendiği durumlarda bağırsak krampları, ishal yada kabızlık, ağrı, dışkılamada kanama, ateş, iştahsızlık ve kilo kaybı gözlenir. Anüs çevresinde ortaya çıkan iltihaplı ve akıntılı fistüller, çatlak ve apseler de hastalığın belirtileri arasındadır. Bu belirtilerin tümü her hastada görülmez, ancak hastalığın aktif olduğu dönemde ateş, halsizlik ve yorgunluk belirtileri sıkça meydana gelir.

Diğer tüm iltihaplı bağırsak hastalıklarında olduğu gibi Crohn hastalığında da cinsel yaşam etkilenir. Bu olumsuz  etki, hastalığın semptomlarından olabileceği gibi hastanın psikolojisi kaynaklı da olur. Genel olarak karın ağrısı, anüste acı, gaz veya dışkı kaçırma korkusu crohn hastalığı ve cinsellik ile bağlantılıdır. Bu yüzden de cinsel hayatında sorun yaşayan kişilerin doktora bunu belirtmesi gerekir.

Crohn Hastalığının Olası Nedenleri Nedir?

Crohn hastalığının sebebi şu anda tam bilinmemekle birlikte araştırmacılar bu hastalığa sebep olabileceğini düşündüğü birkaç faktör vardır.

Bağışıklık Sistemi

Bağışıklık sistemi hücreleri vücudunda bulunan inflamasyondan sorumludur. Bu sebeple, Crohn Hastalığının sebebi vücudundaki inflamasyonda başrol oyuncusu olan bağışıklık sistemidir. Bununla birlikte, yapılan araştırmalar hastalığın otoimmün bozukluk olarak sınıflandırılmaya yetecek kriterlerin karşılamadığını belirtmektedir.

Genetik

Ailenin sana mirası olan genetik, hastalıklara yatkınlık da büyük rol oynar. Bilim adamları yaptıkları araştırmalarla STAT4 geninin ülseratif kolite bir yatkınlığa sebep olduğunu bulmuşlardır.  Crohn hastalığı için böyle bir yatkınlık geni henüz bulunamamıştır.

Diyet

Tükettiğin her besin her zaman sağlığında rol oynar. Yağlı ve yapay tatlandırıcılar açısından zengin yiyecekler tüketmek zamanla çeşitli hastalıklara neden olur. Böyle bir diyetle beslenmek zamanla damarlarını tıkar ve kanın vücudunda dolaşmasını engelleyerek hücrelerinin ölmesine neden olur. Kötü beslenme, başta Crohn olmak üzere çoğu hastalığın oluşmasında başrol oyuncusudur. Beslenmeni bakterilerine göre yöneterek mevcutta ki semptomlarını hafifletmek senin elinde.

Bağırsak Bakterileri

Bağışıklığını oluşturan hücrelerin yaklaşık %80’i bağırsak kaynaklıdır. Yeni oluşan bağışıklık hücrelerini selamlayan ilk varlıklar bakterilerin. Bu sebeple, yeni bağışıklık hücrelerin yaralı bölgeden oluşur ise maalesef kronik inflamasyonun olacaktır.

Escherichia coli (E.coli) ve Serratia marcescens bakterileri Crohn Hastalığı vakalarında en sık görülen bakterilerdir. Eğer bu bakterilerin miktarı artarsa idrar yolu ve sindirim sistemi problemlerine sebep olur.

Enzimler

Yapılan son çalışmalar, E.coli‘nin hastalığa neden olmaktan çok zarar verdiğini göstermiştir.  Eğer Crohn Hastalığın varsa bu bakteri hastalığını tetikler. Bu patojenik bakteri bir enzimi salar ve bulunduğu ortamda amonyak oluşur. Bu bakteri, azottan çok zengin olduğu için amonyağı enerji kaynağı olarak kullanır. Bakterinin sahip olduğu azot E.coli kolonisinin daha güçlü büyümesini sağlar. Sonuçta, bağırsakların iltihaplı bir halde kalır ve hastalığa neden olur.

Gastrointestinal problemlerini çözerken sana yardım etmek istiyoruz! Eğer sende crohn hastalığı ile mücadele ediyorsan bağırsaklarında yer alan bakterini analiz et. Onları ihtiyaç duyduğu besinler ile besle!

Kaynaklar

The Interplay of Host Genetics and the Gut Microbiota Underlying the Onset and Clinical Presentation of Inflammatory Bowel Disease

Association analyses identify 38 susceptibility loci for inflammatory bowel disease and highlight shared genetic risk across populations

Epidemiology and natural history of inflammatory bowel diseases

Gut microbiome structure and metabolic activity in inflammatory bowel disease

Finding the missing links among metabolites, microbes, and the host

Not: Bu makale bilgilendirme amaçlıdır. Profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi oluşturmak veya onun yerine geçmesi amaçlanmamıştır.
Phone
Sitemizde çerez konumlandırılmaktadır. Çerezlere ilişkin detaylı bilgi için Aydınlatma Metni’ni ve Gizlilik Politikası’nı inceleyebilirsiniz.