Crohn Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

crohn hastalığının belirtileri nelerdir

Chron hastalığı; Inflamatuar bağırsak hastalıklarından biridir. Patogeniz olarak; konak genomu, gastrointestinal mikrobiyota ve mukozal bağışıklık sisteminin etkileşimlerini içermektedir. Inflamatuar bağırsak hastalıklarının gelişiminde mikrobiyotada oluşan dengesizlik önemlidir. Bu yüzden mikrobiyom chron hastalığında kritik öneme sahiptir.

Crohn Hastalığı Nedir? 

Crohn hastalığı, gastrointestinal sistemin kronik iltihaplı bir hastalığıdır. Bağırsakların ve tüm sindirim sisteminin herhangi bir yerinde ortaya çıkar. Bu hastalık bağırsak duvarının tüm katmanlarını etkiler ancak oluşan iltihap durumunun nedeni belirsizdir. Sonucunda ise bireyin yaşam kalitesi düşer ve bu durumun negatif etkisi ömür boyu devam eder.

Crohn Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Crohn hastalığı vücudunun çeşitli bölgelerinde rahatsız edici semptomlar yaratır. Bu belirtiler hastalığın yerleştiği bölgeye göre değişir ve aniden ortaya çıkar. Bu durumlarda hastalarda acil müdahale edilmesi gereken rahatsızlıklar meydana gelir.

Hastalığın yaygın belirtileri ;

  • İshal
  • Karın ağrısı
  • Şişkinlik
  • iştahsızlık
  • Kilo kaybı
  • Yorgunluk
  • Hemoroid
  • Kanlı dışkılama
  • Cilt lezyonları
  • Zihinsel sağlık sorunları

En sık karşılaşılan Crohn hastalığı belirtileri  ishal ve karın ağrısı olarak sıralanabilir. Anüs çevresinde ortaya çıkan iltihaplı ve akıntılı fissürler çatlaklar ve apseler de hastalığın  belirtileri arasında yer almaktadır. Bu belirtilerin tümü her hastada görülmemektedir. Genellikle hastalığın aktif olduğu dönemde ateş, halsizlik ve yorgunluk gibi belirtiler ortaya çıkmaktadır.

Crohn Hastalığının Nedenleri Nelerdir? 

Crohn Hastalığının nedeni kesin olarak bilinmemekle birlikte

  • genetik yatkınlık
  • çevresel faktörler ve yaşam tarzı
  • değişmiş bağırsak mikrobiyotası

gibi faktörlerden kaynaklanmaktadır ancak bu faktörler hastalığın riskini tam olarak açıklamamaktadır. Daha önce yapılan çalışmalarda, Crohn hastalığı olan bireylerin bağırsak bakterilerinde büyük değişiklikler olduğu görülmektedir. Bağırsak bakterileri, üretilen metabolitler sayesinde bağışıklık sistemini desteklemekte yada antibiyotik aktivitesi sergileyerek kolondaki ortamı şekillendirmektedir. Dolayısıyla bağırsak bakterilerin Crohn hastalığında rol alan iltihabi durumlara neden olabileceği veya hafifletebileceği düşünülmektedir.

Crohn Hastalığı İlerlerse Ne Olur? 

Crohn hastalığı tedavi edilmediği takdirde çok ciddi komplikasyonlara sebep olur. En sık karşılaşılan semptomlar bağırsak tıkanıklığı ve şiddetli ishaldir. Bağırsak tıkanıklığı dokulara kan akışını keserek doku ölümlerine neden olur. Ayrıca bağırsak duvarındaki hasar sebebiyle emilim sorunları oluşabilir. Bunun sonucunda besinlerden yeterli verim alınamadığı için kilo kaybı görülmektedir. Çoğu hastada anal fissür oluşabilmektedir. Fissürler iltihaplanarak daha ciddi problemlere yol açar. Bu hastalıkta nadir görülen ama en ciddi komplikasyonlarından biri toksik megakolondur ve sepsise neden olabilmektedir.

Crohn Hastaları Nasıl Beslenmelidir? 

  • Özellikle hastalığın şiddetlendiği dönemlerde düşük lifli bir diyet uygulanılmalıdır.
  • Sebzelerin çiğ tüketiminden kaçınılmalıdır
  • Meyvelerin kabukları soyarak mümkünse haşlayıp veya fırında pişirerek tüketilmesi gerekmektedir
  • Laktoz içermeyen veya bitkisel sütler tercih edilmelidir.
  • Diyetin yağ içeriği sınırlandırılmalıdır.
  • Su tüketimini arttırmalı en az 2 litre su tüketmelidir.
  • Bağışıklığı arttırmak ve iltihaplanmayı azaltmak için probiyotik, prebiyotik ve omega-3 gibi takviyelerden de destek alınabilir. Bu gibi takviyeleri kullanmadan önce mutlaka doktorunuza ve diyetisyeninize danışın.

Crohn Hastalığı ve Cinsellik

Diğer tüm iltihaplı bağırsak hastalıklarında olduğu gibi Crohn hastalığında da cinsel yaşam

etkilenmektedir. Bu olumsuz  etkinin sebebi hastalığın semptomlarının yanı sıra psikolojik de olabilmektedir. Genellikle crohn hastalığına bağlı olarak karın ağrısı, anüs bölgesinde acı ve ağrı, gaz veya dışkı kaçırma korkusu  cinselliği olumsuz yönde etkileyebilir  Bu sebeple  cinsel hayatında sorun yaşayan bireyler bunu mutlaka doktoruna belirtmelidir.

Crohn Hastalığı Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Şu anda Crohn Hastalığının mevcut bir tedavisi bulunmamaktadır. Tedavisi olmasa da hastalığın beraberinde getirdiği  semptomlar tedavi edilebilmektedir. İlk olarak beslenmede yapılan değişiklikler ile  ishal ve karın ağrısı  gibi semptomlar hafifletilmektedir. Daha sonra vücuttaki iltihabi reaksiyonları bastırmak için bazı ilaçlar kullanılmaktadır. Daha ciddi vakalar için ameliyat da bir seçenektir.

Crohn Hastalığı Ameliyatı 

Crohn hastalığı olan kişilerin çoğunluğunda

  • Anal fissürler
  • Şiddetli kanama
  • Bağırsak tıkanıklıkları

gibi komplikasyonları kabaca yirmi yıl içinde  görülmektedir. Semptomlar çok şiddetli hale geldiğinde hastalara genellikle ameliyat önerilmektedir.

Crohn hastalığının tedavisi için semptoma bağlı birkaç çeşit ameliyat uygulanmaktadır.

İnce bağırsak rezeksiyonu: İnce bağırsağını küçük bir bölümünün çıkarılması durumudur.

Kalın bağırsak rezeksiyonu: Bir diğer adıyla subtotal kolektomi sırasında kalın bağırsağın bir kısmı alınır.

Proktokolektomi ve ileostomi: Tüm kolon ve rektumun çıkarıldığı cerrahi bir yöntemdir Bu  yöntemde dışkı karın duvarında oluşturulan bir açıklık ile  vücut  dışına atılmaktadır.

 

Crohn Hastalığı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular 

Crohn hastalığı kimlerde daha sık görülür?

Bu hastalık genellikle kadınlar arasında erkeklere oranla daha sıktır. Genellikle 35-40 yaşları arasında görülme olasılığı artar. Bununla birlikte nadiren de olsa çocukluk veya ergenlik dönemlerinde de  de hastalık ile karşılaşılabilmektedir

Crohn hastaları kaç yıl yaşar?

Hastalık ölümcül bir hastalık değildir dolayısıyla bu hastaların yaşam süreleri normal bireyler ile aynıdır. Standart bir süre belirtmek mümkün olmamakla beraber mikrobiyom ile uyumlu beslenerek hastalar yaşam kalitelerini arttırabilirler.

Crohn Hastalığı Ölümcül Bir Hastalık Mıdır? 

Crohn hastalığı tek başına ölümcül değildir fakat hastalığın ilerleyişine göre bazı ölümcül komplikasyonlara sebep olur. Ancak bağırsaklarda oluşan iltihabı kontrol altında tutarak oluşabilecek komplikasyonların da önüne geçmek mümkün.

Crohn Hastalığında Yasak Yiyecekler Nelerdir? 

  • Koyu kahve ve çay
  • Gazlı içecekler ve meşrubatlar
  • Aşırı yağlı yiyecekler ve kızartmalar
  • İşlenmiş gıdalar
  • Alkollü içecekler
  • Basit şeker içeren gıdalar, şerbetli tatlılar
  • Kremalı yiyecekler
  • Ketçap, mayonez hardal gibi hazır soslar
  • Baharatlı yiyeceklerin tüketimi hastalığı tetikleyerek ve semptomları şiddetlendirir Bu sebeple mümkün olduğunca tüketilmemesi gerekir.

 

Kaynaklar

The Interplay of Host Genetics and the Gut Microbiota Underlying the Onset and Clinical Presentation of Inflammatory Bowel Disease

Epidemiology and natural history of inflammatory bowel diseases

Gut microbiome structure and metabolic activity in inflammatory bowel disease

Not: Bu makale bilgilendirme amaçlıdır. Profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi oluşturmak veya onun yerine geçmesi amaçlanmamıştır.
Phone
Sitemizde çerez konumlandırılmaktadır. Çerezlere ilişkin detaylı bilgi için Aydınlatma Metni’ni ve Gizlilik Politikası’nı inceleyebilirsiniz.