Beta Glukan Nedir? Nelerde Bulunur ve Faydaları Nelerdir?

beta glukan

Beta glukanlar insan vücudu tarafından üretilmeyen, maya, mantar ve tahılların hücre duvarlarından izole edilen immünomodülatör etkiye sahip olan yan ürünlerdir. Prebiyotik ile benzer etki göstererek mikrobiyomu desteklemektedirler.  Bu yüzden sağlığımız için önemli yan ürünlerdir.

Beta Glukan Nedir?

Beta glukanlar glikoz monomerlerinden oluşan nişasta olmayan polisakkaritlerdir. Bazı besinlerin hücre duvarında bulunur ve lifli bir yapıya sahiptir. Diyetle alınabilen bu polisakketitin sağlık üzerine pek çok olumlu etkisi bulunmaktadır. Kolesterol ve yağ içermezler. Buna ek olarak vitamin, lif ve antioksidan içeriğinden oldukça zengindirler.Ayrıca lifli yapı bağırsak bakterilerini besler ve mikrobiyom yapılanmasını da destekler. Beta glukan besinlerinlerin içeriğinde daha çok çözünebilen formda bulunmaktadır. Fakat çözünmeyen formunun bağışıklık sistemine sağlığa olumlu etkileri daha fazladır. Bu formu takviye olarak alınabilir.

Beta Glukan Ne İşe Yarar?

Beta glukanlar  kardiyovasküler hastalıklar, diyabet, hipertansiyon gibi hastalıklara karşı koruyucu etki sağlar. Ayrıca kan kolesterolünü dengelenmesine yardımcı olur. Bağışıklığı destekleyerek kansere karşı koruduğu bilinmektedir. Genel sağlık açısından beta glukan alımı oldukça önem taşır.

Beta Glukan Hangi Besinlerde Bulunur?

Beta glukanlar  vücutta doğal olarak bulunmamaktadır. Ancak besin takviyeleri ile alabilirsiniz. En yüksek içeriğe sahip besinler yulaf ve arpadır. 100 g yulafın içeriğinde 3-8 g bulunmaktadır Ancak çavdar ve tam tahıllar da kaynaklar arasındadır. Arpanın %5 oranında, buğday ve çavdar ise % 2 oranında içerdiği bilinmektedir. Bira mayasından ise % 80 saflıkta elde edilebilmektedir. Ayrıca reishi, maitak,  shiitake  gibi mantarları ve deniz yosunlarında da bulunmaktadır. Fasulye, bezelye, mercimek, brokoli, tatlı patates ve patlıcan  gibi bazı sebzeler ve elma, çilek ve kuru erik gibi bazı meyveler de beta-glukan kaynaklarındandır.

Beta Glukan Faydaları Nelerdir?

Beta glukanın soğuk algınlığı, grip, fibromiyalji, otoimmün hastalıklara karşı koruyucu etkisi vardır. Ayrıca bunlara ek olarak yapılan araştırmalarla da kanıtlanan pek çok faydası bulunmaktadır.

  • Kanser: Araştırmalar yulaftan elde edilenin kanser hücrelerine karşı öldürücü etki sağladığı yönündedir. Hücrelerde oksidatif hasarı azalttığı bilinmektedir. Ayrıca sağlıklı hücrelere herhangi bir zarar vermeden doğrudan kanser hücrelerini etkilemektedir. Shitake mantarından elde edilen formu ise mide ve kolorektal kanser tedavisinde faydalıdır. Akciğer kanseri, kolorektal kanser, meme kanseri, prostat kanseri gibi birçok kanser tedavisinde de etkilidir. Araştırmalar kanserli bireylerde  alımının hayat kalitesinde artış sağladığını göstermektedir
  • Diyabet: Yapılan araştırmalar kan şekeri dengesini sağlayarak insülin direnci ve diyabete karşı koruyucu etki sağlayabileceği yönündedir. Gastrik boşalmayı, sindirimi ve emilimi yavaşlatarak kan glikoz düzeyini kontrol altına alır. Özellikle kilolu bireylerde insülin salınımını azalttığı bilinmektedir. Tip 2 diyabeti olan bireylerde beta glukan alımı hba1c seviyelerini düşürmektedir.
  • Yüksek Tansiyon: Obez hastaların ve hipertansiyonu olan hastaların kan basıncını düşürdüğü bilinmektedir. Yapılan araştırmalarda yulaftan elde edilen formunun sistolik ve diyastolik basınçta düşüş sağladığı ortaya çıkmıştır.

Kolesterol ve kalp sağlığı: Kandaki LDL ve total kolesterol değerlerini düşürerek kalp sağlığını olumlu yönde etkilemektedir. Ayrıca 1997 yılında FDA yulaftakinin kardiyo vasküler hastalıkların riskini azalttığını onaylamıştır. Buna ek olarak yulaf, arpa gibi besinlerin tüketimi ile günlük en az 3 gr alımını önermiştir.

Mikrobiyom sağlığı: Bu madde içeriği yüksek gıdaların tüketildiğinde bağırsak sağlığı açısından faydalı kısa zincirli yağ asitleri üretilmektedir. Sindirim sisteminin yapıtaşı olan bağırsaklarınızın sağlığı için bu maadeyi içeren gıdalara diyetinizde daha sık yer verebilirsiniz.

Beta Glukan Nasıl Kullanılır?

Türk Gıda Kodeksi’nde, çocuklar için günlük alınması gereken miktar 340 mg iken yetişkinlerde bu miktar 680 mg olarak belirtilmektedir. Beta glukan tarafından zengin besinleri beslenmeye dahil ederek ve takviye kullanımı ile bu ihtiyaç karşılanabilmektedir. Doktor veya eczacınızın önerisi ile özellikle immun sistemi desteklemek için günde 1 veya 2 kapsül kullanılabilir. Sizin için en uygun doz ve kullanım şekli için mutlaka doktorunuza danışın.

Beta Glukan Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Beta Glukan’ın Cilde Faydaları Nelerdir?

Beta-glukan cilt üzerindeki faydaları yapılan araştırmalarla da desteklenmektedir. Cildin nemini ve esnekliğini arttırdığı bilinmektedir. Cilt üzerinde oluşturduğu koruyucu katman tabaka ile cildi dış etkenlerden koruyarak yaşlanmayı geciktirmektedir. Ayrıca derinin en dış yüzeyindeki epidermis tabakasını etkileyerek oluşan ince çizgileri doldurup, kırışıklıkları da azaltmaktadır. Bunların yanısıra yara iyileşmesini de hızlandırmaktadır.

Beta Glukan Kilo Aldırır Mı?

Vücuda alınan bu maddenin tamamı vücut tarafından emilip şeker molekülü olarak parçalanmamaktadır. Bu miktar göz ardı edilecek kadar azdır. kilo alımına sebebiyet vermemekle birlikte yapılan araştırmalar yulaftan elde edilen bu takviyenin kilo kaybını olumlu yönde desteklediğini göstermektedir. Buna ek olarak bu maddeyi içeren meyve, sebze ve tahılların ölçülü tüketimi kilo dengesini sağlamaya yardımcı olur ve obezite riskini azaltır

Beta Glukan Zararlı Mı?

Beta glukanın bilinen herhangi bir zararı ve yan etkisi yoktur. Kanıtlanan toksik bir etkisi bulunmamaktadır. Ancak diyabeti olan bireylerde kan şekerini düşürebileceğinden kuallanmadan önce bir hekime danışmaları önerilmektedir.1 yaş üzeri bireylerde kullanımı uygundur.  Diğer ilaçlarla birlikte kullanımında da bir yan etki gözlemlenmemiştir.

Beta Glukan Ne Zaman Alınmalı?

Bağışıklığın zayıfladığı bazı durumlarda veya bahar ayları gibi mevsim geçişlerinde takviye alınabileceği gibi bunlara ek olarak.

  • Yoğun stres ve travma durumlarında
  • Soğuk algınlığı, grip, nezle durumlarında
  • Otoimmün hastalıkların etkilerini azaltmak için
  • Enfeksiyon riskini azaltmak için
  • Ağız içi ve çevresinde oluşan aft ve uçuklar için
  • Kansere karşı bağışıklığı güçlendirmek için

takviye kullanılabilmektedir.

Kaynaklar

Beta Glucan: Health Benefits in Obesity and Metabolic Syndrome

Anti-Wrinkle Therapy: Significant New Findings in the Non-Invasive Cosmetic Treatment of Skin Wrinkles with Beta-Glucan

İnsan Beslenmesinde Alternatif Besin Kaynağı: Yulaf

Beta Glukanların Sağlık Üzerine Etkileri

Not: Bu makale bilgilendirme amaçlıdır. Profesyonel tıbbi tavsiye, teşhis veya tedavi oluşturmak veya onun yerine geçmesi amaçlanmamıştır.
Phone
Sitemizde çerez konumlandırılmaktadır. Çerezlere ilişkin detaylı bilgi için Aydınlatma Metni’ni ve Gizlilik Politikası’nı inceleyebilirsiniz.